Compositum

4 Simon

Incunabelen boven de sacristie

librijezutphenVanmiddag moest ik in Zutphen zijn, bij de Volvo garage. De dagteller heeft het begeven. Normaliter zou ik zijn overgeschakeld op de kilometerteller, zoals ik bij al mijn voorgaande auto’s gewend was, ware het niet dat ook deze verstek heeft laten gaan.

Op de valreep merk ik op dat de airco het niet meer doet (of ze daar ook even naar willen kijken…). De uitdrukking op de man zijn gezicht is veelzeggend. ‘Druk, druk, druk; we zitten helemaal vol. Ik beloof je niks, maar schrijf het er voor de zekerheid bij.’ Ok, bedankt.

Hij durft geen indicatie te geven van hoe lang onze wachttijd zal zijn. Een leenauto heeft hij ook niet meer. ‘Wij vermaken ons wel even,’ zeg ik. We spreken af dat hij belt zodra hij meer weet. Omdat we in de verste omstreken geen bushalte aantreffen, besluiten we te lopen richting het centrum van Zutphen. Even nadat we daar gearriveerd zijn, belt hij al.

Goed en slecht nieuws. De dagteller is nog steeds stuk. Reparatie kan een dure aangelegenheid worden. Hij raadt het ons af. Maar hé, de airco is gemaakt. Amaai zeg. We hebben airco! Da’s ook voor het eerst. Het maakt de deceptie van de verloren teller een klein beetje goed.

Mijn plan om de Walburgiskerk te bezoeken, wordt nog even uitgesteld. Eerst de auto ophalen. Een half uur terug lopen dus. Da’s een lange wandeling voor mijn doen; we hebben de heenweg er juist op zitten. Milko is wel wat gewend. Ik ben niet zo’n wandelaar en wordt dan ook prompt gestraft met steken in mijn borststreek.

We rijden terug van de Hoven naar het stadscentrum. Ik bezocht de kerk al eens in mijn jongere jaren en herinner me bovenal de bibliotheek met zeer oude boeken, waar naar gekeken, maar waarin vooral niet geneusd mocht worden. Als we binnenstappen zijn we net op tijd voor een rondleiding in de voormalige leeszaal. Een memorabel moment.

Op heel de wereld bestaan slechts drie plaatsen met een oorspronkelijke Librije. De verzameling in Zutphen beslaat een ruime zevenhonderd boeken, waarvan wij slechts een deel te zien krijgen. Het zijn hoofdzakelijk wiegendrukken (boeken, gedrukt vóór het jaar 1500), uitgestald op en vastgeketend aan authentieke lessenaars.

De collectie bevat onder meer werken van schrijvers als Vergilius, Horatius, Seneca, Homerus, Herodotus, Erasmus en Copernicus. Een klassieke en zeer kostbare verzameling, in vroeger tijden geraadpleegd door een ieder die wilde studeren. Ook destijds waren de boeken vastgeketend. Diefstal immers is van alle tijden…

De inrichting van de Librije, zo leren we, is nagenoeg in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Ook de boekencollectie is grotendeels origineel. Sommige exemplaren worden gesloten gehouden met behulp van veters, de meeste zijn voorzien van beslag. Het is om te voorkomen dat vocht en stof grip krijgen op het papier. Veel boeken hebben prachtig bestempelde leren banden, vaak met knoppen daarbovenop om beschadiging tijdens het lezen te voorkomen..

Bewaard gebleven aantekeningen van Conrad Slindewater, kerkmeester van de St. Walburgiskerk, halverwege de zestiende eeuw, leerden dat de Zutphense Librije werd gesticht om de destijds aan invloed winnende hervorming tegen te gaan. Mensen zouden van hun dwalingen worden genezen (lees: gesterkt in het rechte Christelijke geloof), wanneer zij waarlijk goede boeken lezen.

Op een van de pilaren treffen we een voorstelling aan van Christus als Salvator Mundi (verlosser van de wereld). ‘Ego sum via veritas et vita,’ staat erbij geschreven. Ofwel: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven.’ Met de protestantisering van Zutphen, verwerd Slindewater’s intentie tot een vergeefs streven.

Een unieke gelegenheid voor iedereen die houdt van boeken. Aanraken is uit den boze, maar dat geeft niets. Je kunt er je ogen de kost geven en je krijgt een sfeervolle indruk van de openbare bibliotheek, zoals deze er uitzag in de late middeleeuwen. Ook de kerk zelf bevat een schat aan bezienswaardigheden, waaronder een magnifiek en kolossaal orgel. De moeite van het bezichtigen meer dan waard!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht is geplaatst op 15 juli 2010 door in Geschiedenis, Kunst & Cultuur, Persoonlijk.

Archief

Blog statistieken

  • 8.927 hits

Laat je e-mail adres achter om Compositum te volgen

Voeg je bij 6 andere volgers

%d bloggers liken dit: